'Sakal seni makkabınan yolayım
Bir kız bana emmi dedi neyleyim' der Karacoglan. Sakallı olunca yaşlı göründüğüne yormuş durumu suçu sakala bulur.
Aslında ülkemizin samimi fakat zarif olmayan bir hitap anlayışı vardır. Bugün bana da 35,40 yaşlarında bir kadın amca dedi. Yaşım yeğenimin, arkadaş çocuklarının amca diyeceği bir yaş. Ama tanımadığım birine bana veya bir başkasına amca deme hakkını vermez yaşım.
Tanımadığın bir erkeğe beyefendi, kadına hanımefendi demek dururken pazarcı esnafı gibi amca, teyze demenin ne gereği var.
Hatta pazar yerlerinde kadınlara, anne, teyze, ablacım , erkeklere amca ,dayı, baba hitapları bir gariplik tecellisidir.
Benim çocukluğumda dersi yoktu ama adab-ı muaşeret kitapları vardı. Bu kitaplarda günlük hayatın zarafeti ile ilgili davranış ve konuşma biçimleri anlatılırdı.
Şimdi her seviyede insan tiplerinde bu akraba için kullanılan terimler pervasızca kullanılıyor.
Bir de "sen" diye hitap eden kişiler var, kimi görseler kimle konuşsalar sen diyorlar. Milyoner programında sunucu telefon jokerinde bağlanan kişiye sosyal durumuna göre sen veya siz diye hitap ediyor. Garip geliyor bana.
İnsanlar ne yapsın diyeceksiniz her gün birbirine hakaret eden politikacılar, fenomen denilen çapsızların sloganları onları etkiliyor.
Edep ve adap hepimiz için
Dr. Oğuzkan Bölükbaşı
