Bir annenin evladına bırakabileceği en kıymetli miraslardan biri, hayat tecrübesiyle yoğrulmuş nasihatleridir. Hele bu nasihatler, yeni bir yuva kurmaya hazırlanan bir kız evladına veriliyorsa, taşıdığı mana daha da büyüktür.

Bundan yüzlerce sene evvel Arap kabilelerinin ileri gelenlerinden Avf bin Milham'ın bir kızı vardı. Kızını yine Arapların ileri gelenlerinden biriyle evlendirmeye karar verdi. Düğün günü yaklaşınca kızın annesi Ümâme, evladını karşısına oturttu ve ona hayatı boyunca kulağında küpe olması gereken nasihatlerde bulundu.

Ümâme Hanım'ın sözleri, yalnızca bir annenin kızına söylediği birkaç cümleden ibaret değildi. Bunlar, aile hayatının idaresine, eşler arasındaki münasebetlere, karşılıklı anlayışa ve bir yuvanın huzur içerisinde devam etmesine dair tecrübelerin özlü bir ifadesiydi.

Ümâme Hanım, kızına şöyle sesleniyordu:

Bak yavrum!

Sana bazı şeyler anlatacağım. Bunları belle ve icap ettiği şekilde hareket et ki kocanla güzelce geçinesin, aranız bozulmasın.

Birinci nasihat: Kanaatkâr ol!

Yenileceğe ve giyileceğe ait kocan ne alıp getirirse kabul et ve memnuniyet göster. Kanaat gösterilirse kalp rahat eder. Her zaman daha fazlasını istemek yerine elindekinin kıymetini bil.

İkinci nasihat: Eşini iyi dinle ve onunla uyum içerisinde ol!

Kocanı dinle, onunla kaynaşmaya gayret et. Aile hayatında huzurun devamı için anlayış, istişare ve karşılıklı hoşgörü şarttır. Birbirini dinleyen eşler, meselelerini kavga etmeden çözebilirler.

Üçüncü nasihat: Temizliğine ve dış görünüşüne dikkat et!

Eşinin göreceği yerlere itina göster. Kişisel bakımına, kıyafetine ve tertip düzenine dikkat et. Eşlerin birbirlerine karşı özenli olmaları muhabbeti canlı tutar.

Dördüncü nasihat: Güzel kokuya ve temizliğe önem ver!

Kötü kokulara sebep olacak şeylerden uzak dur. Daima güzel kokular duyup evin temiz ve ferah olmasına gayret et. Temizlik, aile hayatının huzuruna katkı sağlayan önemli bir değerdir.

Beşinci nasihat: Letafet ve nezafetin kıymetini bil!

Her şeyin temizliği su ile mümkündür. Temizlik, yalnızca bedenin değil, yaşanılan mekânın da güzelliğidir. Evin düzenli ve temiz olması, huzurlu bir hayatın önemli unsurlarındandır.

Altıncı nasihat: Eşinin yemek ve istirahat vakitlerine dikkat et!

Kocanın yemek yiyeceği ve uyuyacağı vakitleri gözet. Onun alışkanlıklarını öğren, imkânlar ölçüsünde yemek ve istirahat düzenini hazırla. Çünkü açlık insanı öfkelendirir, uykusuzluk da huzursuzluğa sebep olur.

Yedinci nasihat: Malını, eşyasını ve yakınlarını muhafaza et!

Kocanın malını ve eşyasını koru. Akraba ve yakınlarına iyi davran. Malı muhafaza etmek tedbirli olmayı, akrabaya riayet etmek ise güzel geçinmeyi gerektirir.

Sekizinci nasihat: Eşinin sırlarını ifşa etme!

Kocanın sırlarını etrafa yayma. Aile içerisinde konuşulan meseleler, eşler arasında kalmalıdır. Güven, evlilik müessesesinin temel direklerindendir. Sır saklamayan bir ailede huzurun devam etmesi güçleşir.

Dokuzuncu nasihat: Eşinle münasebetlerinde itidal üzere ol!

Kocanın sözlerini dinle, her meselede karşı çıkma ve tartışmayı büyütme. Elbette aile hayatında her iki tarafın da düşüncesi ve hakkı vardır. Mühim olan, meseleleri kırmadan, dökmeden, karşılıklı anlayışla çözebilmektir.

Onuncu nasihat: Eşinin sevincine ve üzüntüsüne ortak ol!

Eşin kederli olduğunda sen neşeli davranarak onu yalnız bırakma. Sevinçli olduğunda sevincini paylaş. Hayat müşterektir. İyi günde de kötü günde de birbirinin yanında olmak, gerçek hayat arkadaşlığının gereğidir.

*

Ümâme Hanım, nasihatlerinin sonunda kızına çok mühim bir hakikati hatırlatır:

Kocana ne kadar çok hürmet ve tazim edersen, kendini ona o kadar sevdirirsin. Onun rızasına uygun hareket etmeye ne kadar gayret edersen, sevgisini kazanma yolunda o kadar mesafe alırsın.

Bunları yapabilmek için insanın kendi heva ve hevesini değil, ailesinin huzurunu da düşünmesi gerekir.

Burada anlatılan nasihatler, geçmişten günümüze ulaşan bir aile tecrübesinin ifadesidir. Elbette evlilik yalnızca bir tarafın fedakârlığıyla yürütülemez. Kadının da erkeğin de birbirine karşı vazifeleri, hakları ve sorumlulukları vardır.

Bir erkek eşinin kıymetini bilmeli, onun gönlünü hoş tutmalı, emeğine hürmet etmeli, sevinç ve kederini paylaşmalıdır. Kadın da aynı şekilde eşine muhabbet, hürmet ve sadakat göstermelidir.

Unutulmamalıdır ki evlilik, iki insanın aynı çatı altında yaşamasından ibaret değildir. Evlilik; iki gönlün birleşmesi, iki hayatın müşterek bir istikamete yönelmesi ve iki insanın birbirine emanet olmasıdır.

Yuva dediğimiz müessese, yalnızca duvarlarla, eşyalarla ve maddî imkânlarla ayakta kalmaz. Onu ayakta tutan sevgi, saygı, merhamet, sadakat, sabır ve güzel ahlâktır.

Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) aile hayatındaki güzel muamelesi hepimize örnektir. Bir insanın ahlâkının güzelliği, en çok ailesine karşı davranışlarında kendisini gösterir.

Öyleyse geliniz, ailelerimizi kırgınlıkların değil muhabbetin, geçimsizliğin değil anlayışın, bencilliğin değil fedakârlığın hâkim olduğu yuvalar hâline getirelim.

Çünkü huzurlu aile, huzurlu toplumun temelidir. Ailede başlayan sevgi, cemiyete yayılan en güzel iyiliktir.

Bir annenin kızına verdiği nasihat, aslında bütün ailelere bırakılmış kıymetli bir öğüttur.

Yuvanın temeli muhabbettir. Eşler birbirlerine hürmet ettikçe, birbirlerinin haklarını gözetip kusurlarını affettikçe o yuvada huzur ve bereket artar.

Rabbim bütün yuvalarımıza muhabbet, sadakat, merhamet ve huzur ihsan eylesin.

Kanaat et, şükreyle sen,
Rızâ bulur kalb ü beden.
Sabır ile geçer zaman,
Hâne şâd olur sevgiyle.

Hürmet eyle yâr sözüne,
Nur doğsun gönül gözüne.
Güzel bak eşin yüzüne,
Gönül bağla muhabbetle.

Sır emanet, sakla onu,
İncitme yârın gönlünü.
Tatlı söyle her sözünü,
Sulh eyle her sohbetle.

Nezâfetle parlar hâne,
Rahmet iner her mekâna.
Şefkat eyle cânâ câna,
Gül açılır nezaketle.

Gam gelirse ortak ol sen,
Şâd olursa mesrur sen.
Derdine de dermân ol sen,
Yâr yaşasın emniyetle.

Vefâ olsun her dem şiar,
Sadâkatle sürsün bahar.
Hüsn-i ahlâk eder ihyâ,
Gönül dolar muhabbetle.

Hüdayi der, yâ Rab bize,
Huzur ver her hanemize.
Aşk u rahmet gönlümüze,
Nûr eyle fazîletle..

Allah'ım! Kurulan bütün yuvalara huzur, bereket ve muhabbet ihsan eyle. Eşlerin kalplerine sevgi, dillerine güzel söz, davranışlarına merhamet nasip eyle.

Gençlerimize hayırlı eşler, hayırlı izdivaçlar ve hayırlı nesiller lütfeyle. Aileleri fitneden, fesattan, geçimsizlikten ve ayrılıktan muhafaza eyle.

Anne ve babalarımızın nasihatlerini evlatlarımıza rehber, yuvalarımıza saadet vesilesi eyle.

Âmin, âmin, bi-hürmeti Seyyidi'l-Mürselîn.

Hidayet Doğan Osmanoglu
TC.Kultur ve Turizm Bak.Halk Sairi