Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesine bağlı Kılıçlar köyü, Millî Mücadele yıllarında ordunun lojistik ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli merkezlerden biri oldu. Cephede ihtiyaç duyulan hayvanların bakımı ve veteriner hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 23 Ağustos 1920 tarihinde verilen emirle köyde Kılıçlar Hayvan Hastanesi kuruldu.
KILIÇLAR’DA HAYVAN HASTANESİ KURULDU
Millî Mücadele döneminde ordunun ulaşım ve ikmal faaliyetlerinde at, eşek ve diğer yük hayvanları büyük önem taşıyordu. Ordunun ihtiyaç duyduğu hayvanların tedarik edilmesi, bakımlarının yapılması ve hizmete hazır tutulabilmesi amacıyla Anadolu’nun belirli noktalarında hayvan hastaneleri oluşturuldu.
Bu kapsamda 23 Ağustos 1920 tarihli emirle Kılıçlar köyünde de bir hayvan hastanesi kurulmasına karar verildi. Hastanede bulunan hayvanların bakımının ve otlatılmasının sağlanması amacıyla bir subay, bir çavuş, bir onbaşı ve sekiz silahlı erden oluşan iki hayvan deposunun teşkil edilmesi planlandı.
Depolardaki hayvanların veterinerlik hizmetleri ise Menzil Müfettişliği veterineri tarafından yürütülecekti.
KALECİK’TEKİ HAYVANLAR KILIÇLAR’A DEVREDİLDİ
Kılıçlar Hayvan Hastanesi’nin önemi Millî Mücadele ilerledikçe daha da arttı. Ekim 1921’de alınan kararla Ankara Menzil Müfettişliği emrinde Kalecik’te faaliyet gösteren hayvan hastanesindeki hayvanların Kılıçlar Hayvan Hastanesi’ne devredilmesine karar verildi.
28 Şubat 1922 tarihinde ise Millî Savunma Bakanlığının emriyle Kılıçlar Hayvan Hastanesi, 2. Ordu emrine verildi.
Bu gelişmeler, Kılıçlar’ın savaş yıllarında ordunun hayvan tedariki ve bakımında önemli bir merkez haline geldiğini ortaya koydu.
YAHŞİHAN’DA 34 SUBAY VE 315 ER GÖREV YAPIYORDU
Millî Mücadele döneminde Yahşihan yalnızca Kılıçlar Hayvan Hastanesi ile değil, sahip olduğu menzil ve nakliye teşkilatıyla da ordunun lojistik sisteminde önemli bir görev üstlendi.
Yahşihan Nokta Komutanlığı emrinde 34 subay ve 315 er bulunuyordu. Komutanlığın kullanımında müteahhide bağlı iki adet dört tekerlekli araba kolu ile iki adet eşek kolu yer alırken, motorlu taşıt bulunmuyordu.
Yahşihan Menzil Hat Komutanlığı emrindeki müteahhit nakliye kolları ise iki çift atlı araba kolu ve iki eşek kolundan oluşuyordu.
230 EŞEK VE 44 ÇİFT ATLI ARABAYLA NAKLİYE
Dört koldan meydana gelen bu nakliye birliklerinde toplam 3 nakliye müteahhit eri ile 29 ertelenmiş er görev yapıyordu. Ordunun ihtiyaçlarının taşınmasında 44 çift atlı araba ve 230 eşek kullanılıyordu.
Yahşihan’daki bu nakliye teşkilatının toplam taşıma kapasitesi ise 26 ton 800 kilogram olarak kayıtlara geçti.
Motorlu araçların bulunmadığı dönemde oluşturulan bu sistem, cephe gerisindeki malzeme, teçhizat ve diğer ihtiyaçların taşınmasında hayvan gücünün ne kadar kritik bir role sahip olduğunu gösteriyor.
TEÇHİZATIN TOPLANMA NOKTASI DA YAHŞİHAN OLDU
Yahşihan’ın lojistik önemi Ekim 1921’de Tekâlif-i Milliye yükümlülük işlerinin sona ermesinin ardından da devam etti.
Millî Savunma Bakanlığı, eşya ve teçhizattan geriye kalan malzemelerden Yozgat ve Samsun Menzil Komutanlıklarında bulunanların Yahşihan Teçhizat Ambarı’na gönderilmesini emretti.
Böylece bugünkü Kırıkkale sınırlarında bulunan Yahşihan ve Kılıçlar, Millî Mücadele yıllarında yalnızca bir geçiş güzergâhı değil; hayvanların bakımından nakliye organizasyonuna, askerî teçhizatın toplanmasından ordunun ikmal faaliyetlerine kadar uzanan geniş bir lojistik sistemin önemli merkezlerinden biri olarak görev yaptı.
