Milli Mücadele’nin en zorlu günlerinde Kırıkkale’nin Keskin ilçesi, bağımsızlık mücadelesine verdiği maddi destekle Anadolu’daki dayanışmanın önemli örneklerinden birine imza attı. Keskin Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından toplanan 20 bin kuruş, Müftü Sadık Efendi tarafından 31 Aralık 1919 tarihinde Ankara Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ne teslim edildi.
ANKARA’DAN KESKİN’E MESAJ
Milli Mücadele’nin henüz teşkilatlanma aşamasında olduğu ve ciddi maddi sıkıntılar içerisinde yürütüldüğü günlerde Ankara Müftüsü Mehmet Rifat (Börekçi) Efendi imzasıyla Anadolu’daki Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerine bir telgraf gönderildi.
Ankara’dan gönderilen telgrafta, büyük güçlüklerle başlatılan Milli Mücadele’nin ciddi maddi sıkıntılar altında yürütülmeye çalışıldığı belirtilirken, Anadolu’nun farklı bölgelerindeki Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinden az ya da çok miktarda para yardımı gönderildiğine dikkat çekildi. Telgrafta doğrudan bir yardım talebinde bulunulmasa da Keskin’in de mücadeleye maddi katkı sağlamasının beklendiği ima edildi.
SADIK EFENDİ CEMİYET ÜYELERİNE SESLENDİ
Keskin Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı Müftü Sadık Efendi, Ankara’dan gelen mesajı cemiyet toplantısında üyelere aktararak Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde sürdürülen mücadelenin içerisinde bulunduğu şartlara dikkat çekti.
Sadık Efendi konuşmasında, Mustafa Kemal Paşa’nın giriştiği mücadelenin maddi ve manevi açıdan büyük sıkıntılar içerisinde bulunduğunun açık olduğunu belirtti. Ankara Müftüsü Mehmet Rifat Efendi’nin de gönderdiği telgrafta bu sıkıntıyı nazik bir şekilde hissettirdiğini ifade etti.
Müftü Sadık Efendi, mücadelenin içerisinde bulunduğu durumu şu sözlerle anlattı:
“Muhterem azalar, Mustafa Kemal Paşa’nın giriştiği bu mukaddes Mücadele’de, maddi ve manevi çok büyük sıkıntılar içinde bulunduğu zaten varesteidir. Ankara Müftüsü Mehmet Rifat Efendi, telgrafında, bu sıkıntıyı nazik bir biçimde hissettirmeye çalışıyor. Eğer bu insanlar çok büyük bir zaruret içinde olmasalar, şahsi gurur ve haysiyeti bir kenara bırakıp böyle bir talepte bulunmazlardı.”
“HEPİMİZE HER ZAMANKİNDEN FAZLA GÖREV DÜŞMEKTEDİR”
Sadık Efendi, memleketin kurtuluşu için Keskin halkının da üzerine düşeni yapması gerektiğini vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu büyük mücadelenin hedefine ulaşması ve memleketimizin kurtarılması için bugün hepimize her zamankinden fazla görev düşmektedir. Önümüzdeki Cuma hutbesinde, bu mukaddes dava için cemaatimizden yardım talep edeceğim. Ardından da bir hafta içinde bu konu için Ankara’ya gideceğim.”
Cemiyet üyelerinin de kendi çevrelerinden yardım toplamalarını isteyen Sadık Efendi, “Hamiyetlerinden emin olduğum siz muhterem zevatın, kendi çevrelerinizden ve kendi imkanlarınızla az ya da çok miktarlarda maddi yardım toplayacağınıza kat’iyen inanıyorum” ifadelerini kullandı.
KUVA-YI MİLLİYE İÇİN YARDIM KARARI
Toplantının sonunda Kuva-yı Milliye’ye gönderilmek üzere Keskin’de yardım toplanmasına karar verildi. Toplanacak paraların Ankara Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ne ulaştırılması görevi ise Müftü Sadık Efendi’ye verildi.
Sadık Efendi’nin Cuma hutbesinde halka yaptığı çağrının yanı sıra cemiyet üyelerinin kendi çevrelerinde yürüttüğü çalışmalar sonucunda Milli Mücadele için önemli miktarda para toplandı.
KARLI BİR KIŞ GÜNÜ KESKİN’DEN YOLA ÇIKTI
Yardım kararının alınmasından yaklaşık bir hafta sonra Müftü Sadık Efendi, toplanan paraları Ankara’ya ulaştırmak üzere zorlu bir yolculuğa çıktı.
Karlı bir kış gününde Keskin’den hareket eden Sadık Efendi, ilk olarak yaylı adı verilen atlı arabayla Yahşihan’a ulaştı. Buradan ise buhar gücüyle çalışan dar hat demiryolu aracı dekovile binerek Ankara’ya geçti.
Dönemin kış şartları ve ulaşım imkanları düşünüldüğünde Keskin’den Ankara’ya gerçekleştirilen bu yolculuk, Milli Mücadele’ye verilen desteğin yalnızca maddi değil, aynı zamanda büyük bir fedakârlığın da göstergesi oldu.
20 BİN KURUŞ ANKARA’YA TESLİM EDİLDİ
Ankara’ya ulaşan Müftü Sadık Efendi, ertesi gün, 31 Aralık 1919 tarihinde beraberinde getirdiği toplam 20 bin kuruşu Ankara Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ne makbuz karşılığında teslim etti.
Dönemin para değeri göz önüne alındığında oldukça önemli bir miktara karşılık gelen yardım, cemiyetin Makbuzat ve Masarifat Defteri’ne de kaydedildi.
Tarihi kayıtlara Keskin’den gelen yardım şu ifadeyle geçti:
“Keskin Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Namına Müftü Efendi’den 20.000 Kuruş”
Böylece Kırıkkale’nin Keskin ilçesinde halkın ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti üyelerinin imkanlarıyla toplanan para, Milli Mücadele’nin henüz başlangıç döneminde olduğu 1919 yılının son gününde Ankara’ya ulaştırılmış oldu.
Keskin’in Milli Mücadele’ye verdiği bu destek, Anadolu’da Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde başlayan bağımsızlık hareketinin halk tarafından nasıl sahiplenildiğini gösteren önemli tarihi kayıtlardan biri olarak günümüze ulaştı.
Kaynak: Bayram Sakallı, Keskin Kitabı, s. 17.
Kök Kaynak: Naşit Hakkı Uluğ, Hemşehrimiz Atatürk, s. 290.
