Osmanlı'nın ünlü seyyahı Evliya Çelebi, 1637 yılında kaleme aldığı Seyahatname adlı eserinde bugün Kırıkkale'nin ilçesi olan Keskin'den "Türkmen Keskini" adıyla söz ederek bölgenin Türkmen kültürü ve yerleşim yapısına ilişkin önemli bilgiler aktarıyor.
Evliya Çelebi'nin anlatımına göre Keskin, dönemin önemli Türkmen yerleşimlerinden biri olarak öne çıkıyor. Seyyah, bölgede Türkmen aşiretlerinin yoğun şekilde iskân edildiğini belirtirken, Kalecik kazası sınırları içerisinde bulunan ve "Keskin içi" olarak adlandırdığı yerleşimden ayrıntılı şekilde bahsediyor.
Seyahatname'de, yaklaşık iki yüz hanelik Türk köyü olarak tanımlanan yerleşimde evlerin sert kış şartları nedeniyle yer altına inşa edildiği ifade ediliyor. Ahır, mutfak, avlu ve misafirhane gibi bölümlerden oluşan bu yapıların damlarının çayır ve çimenle kaplı olduğu, yumuşak beyaz taşların oyularak geniş yaşam alanları oluşturulduğu aktarılıyor. Evliya Çelebi, bu evlerin büyüklüğünü "İçine bin adam girse kaybolur." sözleriyle tasvir ediyor.
Ünlü seyyah ayrıca bölgede bulunan Koçubaba Türbesi'nden de söz ederek, Koçubaba'nın Bektaşi halifelerinden biri olduğunu ve Türkmen topluluklarının kendisine büyük bağlılık gösterdiğini ifade ediyor.
Seyahatname'de yer alan bir diğer önemli ziyaret noktası ise Şeyh İbrahim Şuzi Türbesi oluyor. Evliya Çelebi, Hırrar Hüseyin oğlu Şeyh İbrahim Şuzi'nin Akşemseddin Hazretleri'nin halifelerinden biri olduğunu belirterek türbenin dönemin önemli manevi merkezlerinden biri olduğunu kaydediyor.
Tarihî kaynaklarda yer alan bu bilgiler, Keskin'in yüzyıllar öncesine uzanan köklü geçmişini ve Anadolu'daki Türkmen yerleşimleri arasındaki önemini ortaya koyuyor. Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda bahsettiği birçok yerleşim yerinin isimleri ise bugün de Kırıkkale'nin Keskin ilçesine bağlı köy ve beldelerde yaşamaya devam ediyor.
