Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesinde yıllara meydan okuyan Kutaylar Kiremit Fabrikası, bugün üretimden uzak, sessiz ve atıl görüntüsüyle geçmişin emek dolu günlerini hatırlatıyor. İlçenin sanayi tarihinde önemli bir yere sahip olan fabrika, bir dönem yüzlerce kişiye iş kapısı olurken, bugün ayakta kalan yapılarıyla Yahşihan’ın hafızasında yaşamaya devam ediyor.
1925 yılında kurulan Yahşihan Tuğla ve Kiremit Fabrikası, uzun yıllar boyunca bölgenin en önemli üretim merkezlerinden biri olarak faaliyet gösterdi. Tuğla ve kiremit üretimiyle hem ilçenin hem de çevre bölgelerin yapılaşma sürecine katkı sunan tesis, aynı zamanda Yahşihan halkı için önemli bir geçim kaynağı oldu.
Geçmiş yıllarda ilçede birçok ailenin yolu bu fabrikadan geçti. Kimi ilk işine burada başladı, kimi emekliliğe giden çalışma hayatının temelini bu tesiste attı. Yahşihanlıların hafızasında fabrikanın yalnızca bir üretim alanı değil, aynı zamanda alın terinin, emeğin ve dayanışmanın simgesi olduğu ifade ediliyor.
Fabrikanın faaliyette olduğu dönemlerde, yüksek ısıdaki fırınlarda tuğla ve kiremit üretimi yapılıyordu. Ürünlerin kalıplanması, kurutulması, fırına taşınması, pişirilmesi, istiflenmesi ve sevkiyata hazırlanması büyük bir emek istiyordu. Ağır çalışma koşullarına rağmen tesis, uzun yıllar boyunca bölge insanının ekmek kapısı olmayı sürdürdü.
Bir dönem Yahşihan’ın dört bir yanında duyulan fabrika sireni, ilçenin günlük yaşamının ayrılmaz parçalarından biri haline gelmişti. Vardiya saatlerini haber veren bu ses, sadece işçileri değil, bütün ilçeyi üretim temposuna ortak ediyordu. Bugün ise aynı alanda sessizlik hâkim.
Yaklaşık 30 yıl önce üretimin durduğu belirtilen fabrikada zamanla makineler sustu, fırınlar soğudu ve çalışma hayatının hareketliliği yerini terk edilmiş bir görüntüye bıraktı. El değiştirdikten sonra son sahibinin Ankaralı bir iş insanı olduğu belirtilen tesis, bugün bakımsız haliyle dikkat çekiyor.
Fabrikanın ayakta kalan yüksek kuleleri ve geniş üretim alanları, Yahşihan’ın geçmişteki sanayi gücünün izlerini taşıyor. Kentin ortasında sessizce duran bu yapılar, bir dönem ilçeye hayat veren üretim kültürünü ve işçilerin alın teriyle geçen yıllarını gözler önüne seriyor.
Kutaylar Kiremit Fabrikası’nın bugün yalnızca geçmişe tanıklık eden bir yapı olarak kaderine bırakılmış olması, ilçenin sanayi mirasına sahip çıkılması gerektiğini de gündeme getiriyor. Yahşihan’ın çalışma hayatında derin izler bırakan asırlık tesis, sessizliğiyle hem geçmişin üretim gücünü hem de unutulmaya yüz tutan emek hikâyelerini hatırlatıyor.
