Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesine bağlı Kılıçlar köyü, Millî Mücadele yıllarında Türk ordusunun lojistik sisteminde önemli görevler üstlendi. Cephede kullanılan hayvanların bakımı ve veterinerlik hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 23 Ağustos 1920’de Kılıçlar Hayvan Hastanesi kuruldu.
Ordunun Hayvanları Kılıçlar’da Bakıma Alındı
Kurtuluş Savaşı yıllarında motorlu taşıtların oldukça sınırlı olması nedeniyle at, eşek ve diğer yük hayvanları ordunun ulaşım ve ikmal faaliyetlerinin temel unsurları arasındaydı. Hayvanların sağlıklı tutulması, bakımlarının yapılması ve yeniden hizmete hazır hale getirilmesi için belirli noktalarda hayvan hastaneleri oluşturuldu.
Bu merkezlerden biri de Kılıçlar oldu. 23 Ağustos 1920 tarihli emir doğrultusunda kurulan hastanede hayvanların bakımı ve otlatılması için bir subay, bir çavuş, bir onbaşı ve sekiz silahlı erden oluşan iki hayvan deposu oluşturulması planlandı. Veterinerlik hizmetlerinin ise Menzil Müfettişliği veterineri tarafından yürütülmesi kararlaştırıldı.
Kalecik’teki Hayvanlar Kılıçlar’a Gönderildi
Savaş ilerledikçe Kılıçlar’ın lojistik sistem içerisindeki önemi arttı. Ekim 1921’de, Ankara Menzil Müfettişliği bünyesinde Kalecik’te bulunan hayvan hastanesindeki hayvanların Kılıçlar Hayvan Hastanesi’ne devredilmesine karar verildi.
Kılıçlar Hayvan Hastanesi, 28 Şubat 1922’de Millî Savunma Bakanlığının emriyle 2. Ordu emrine verildi. Böylece Kılıçlar, ordunun hayvan bakım ve tedarik organizasyonunda önemli merkezlerden biri haline geldi.
Yahşihan’da 34 Subay ve 315 Er
Millî Mücadele yıllarında Yahşihan’ın görevi yalnızca Kılıçlar Hayvan Hastanesi ile sınırlı değildi. Bölgedeki menzil ve nakliye teşkilatı da cephe gerisindeki ikmal faaliyetlerinin yürütülmesinde önemli rol oynuyordu.
Yahşihan Nokta Komutanlığı emrinde 34 subay ve 315 er görev yapıyordu. Komutanlığın kullanımında müteahhide bağlı iki adet dört tekerlekli araba kolu ile iki eşek kolu bulunurken, motorlu taşıt bulunmuyordu.
Yahşihan Menzil Hat Komutanlığı bünyesindeki müteahhit nakliye kolları da iki çift atlı araba kolu ve iki eşek kolundan meydana geliyordu.
230 Eşek ve 44 Çift Atlı Araba Kullanıldı
Dört nakliye kolunda toplam 3 nakliye müteahhit eri ile 29 ertelenmiş er görev yapıyordu. Ordunun ihtiyaçlarını taşımak amacıyla 44 çift atlı araba ve 230 eşek kullanılıyordu.
Bu teşkilatın toplam taşıma kapasitesi ise kayıtlara 26 ton 800 kilogram olarak geçti. Rakamlar, motorlu ulaşımın bulunmadığı bir dönemde hayvan gücünün ordunun ikmal sistemindeki önemini ortaya koyuyor.
Askerî Teçhizatın Toplanma Noktası Yahşihan
Yahşihan’ın stratejik önemi Tekâlif-i Milliye yükümlülüklerinin ardından da devam etti. Ekim 1921’de Millî Savunma Bakanlığı, Yozgat ve Samsun Menzil Komutanlıklarında kalan eşya ve teçhizatın Yahşihan Teçhizat Ambarı’na gönderilmesini emretti.
Böylece bugünkü Kırıkkale sınırlarında bulunan Yahşihan ve Kılıçlar; hayvanların bakımından askerî nakliyeye, teçhizatın toplanmasından cephe gerisi ikmal faaliyetlerine kadar uzanan geniş bir sistemin önemli halkalarından biri oldu.
Kılıçlar Hayvan Hastanesi ve Yahşihan’daki menzil teşkilatı, Kırıkkale topraklarının Millî Mücadele’de cephe gerisinde üstlendiği kritik görevi gösteren önemli tarihî kayıtlar arasında yer alıyor.
