Kırıkkale’nin sanayi geçmişi denildiğinde Makine ve Kimya Endüstrisi ile savunma sanayisi ilk akla gelen değerler arasında yer alıyor. Ancak kentin üretim tarihinde, kendi imkânlarıyla kurduğu atölyeyi yüzlerce kişiye istihdam sağlayan bir sanayi tesisine dönüştüren önemli girişimciler de bulunuyor. Bu isimlerden biri de İbrahim Örs oldu.
Gündüz MKE’de Çalıştı, Geceleri Kendi Atölyesinde Üretti
İbrahim Örs’ün üretim serüveni 1952 yılında başladı. Türkiye’nin sanayileşme hamlelerinin hız kazandığı yıllarda MKE’de çalışan Örs, mesaisinin ardından küçük atölyesinde kendi üretimini gerçekleştirmek için çalışmaya başladı.
Bugünün teknolojik imkânlarından oldukça uzak şartlarda çalışan Örs, İngiltere’den getirilen bir römork modelini inceleyerek kendi tasarımını geliştirdi. Uzun uğraşlar sonucunda yerli imkânlarla römork üretmeyi başardı.
Özellikle ithal tarım ekipmanlarına ulaşmakta güçlük çeken çiftçiler açısından yerli üretim römorklar önemli bir alternatif oluşturdu. Ürünlere gösterilen ilginin artmasıyla Örs’ün küçük atölyesi de zaman içerisinde büyümeye başladı.
Römorkla Başladı, Tarım Makineleriyle Büyüdü
İbrahim Örs, üretimini yalnızca römorkla sınırlı tutmadı. Artan taleple birlikte pulluk, diskaro, batöz ve mibzer gibi farklı tarım makinelerinin üretimine yöneldi.
1950’li yıllarda küçük bir atölyede başlayan çalışmalar, 1970’li yıllara gelindiğinde önemli bir sanayi girişimine dönüştü. Örs, bu süreçte Kırıkkale’de yerli üretimin ve özel sektör sanayisinin gelişmesine katkı sağlayan isimlerden biri haline geldi.
Mahmatlı’daki Tesiste 250 Kişiye İş İmkânı
İbrahim Örs’ün sanayi yolculuğundaki önemli dönüm noktalarından biri 1980’li yıllarda yaşandı. Mahmatlı’da kurulan sanayi tesisiyle üretim kapasitesi önemli ölçüde artırılırken, fabrikada yaklaşık 250 kişiye istihdam sağlandı.
Üretilen ürünler zaman içerisinde Türkiye sınırlarını da aşarak Irak, Suriye, Yemen ve Afrika ülkelerine gönderildi. Böylece Kırıkkale’de üretilen sanayi ürünleri farklı coğrafyalara ulaştı.
Örs’ün gerçekleştirdiği en dikkat çekici üretimlerden biri ise Irak ordusu için hazırlanan su tankerleri oldu. Toplam 11 bin su tankerinin Irak’a gönderildiği ve gerçekleştirilen ihracatla Türkiye’ye yaklaşık 25 milyon dolar döviz girdisi sağlandığı belirtildi.
Değişen Ekonomik Şartlar Üretimi Etkiledi
2000’li yıllara gelindiğinde Türkiye’deki ekonomik koşulların ve üretim teknolojilerinin hızla değişmesi, pek çok geleneksel yerli sanayi kuruluşunu etkiledi. Bu süreçten İbrahim Örs’ün kurduğu tesisler de etkilendi ve zaman içerisinde üretim sona ererek fabrikalar kapandı.
Ancak kapanan tesislere rağmen Örs’ün Kırıkkale sanayisine bıraktığı iz silinmedi. Küçük bir atölyeden başlayarak ihracat yapan ve yüzlerce kişiye ekmek kapısı olan bir sanayi kuruluşu meydana getirmesi, kentin üretim tarihindeki önemli girişimcilik örneklerinden biri olarak hafızalarda kaldı.
Bir Üretim Kültürü Bıraktı
İbrahim Örs’ün hikâyesi yalnızca makineler, fabrikalar ve ihracat rakamlarından ibaret olmadı. Kendi imkânlarıyla başladığı üretim yolculuğu; yerli girişim, ustalık, emek ve sanayileşme kültürünün Kırıkkale’deki önemli örneklerinden birini oluşturdu.
Gösterişten ve reklamlardan uzak bir yaşam sürdüren Örs, yıllar boyunca çalışarak üretti, istihdam oluşturdu ve Kırıkkale ekonomisine katkı sundu.
İbrahim Örs, ardında yalnızca üretilmiş binlerce makine değil, Kırıkkale’nin sanayi tarihinde hatırlanacak bir üretim ve girişimcilik mirası bıraktı.
