Kırıkkale'nin bugün Türkiye'nin önemli sanayi merkezlerinden biri haline gelmesinin temelinde, Cumhuriyet'in ilk yıllarında kurulan mütevazı bir nal fabrikası bulunuyor. Tarihi kaynaklar, daha sonra Çelik Fabrikası'na dönüşecek sanayi hamlesinin ilk adımının 1930'lu yıllarda atıldığını ortaya koyuyor.
Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde ordunun süvari birlikleri ile hayvanlı askeri birliklerin nal ihtiyacının yerli üretimle karşılanması amacıyla yeni bir tesis kurulması planlandı. Dönemin Askerî Fabrikalar Umum Müdürü Eyüp Durukan'ın girişimleriyle fabrikanın Kırıkkale'de kurulmasına karar verildi.
Fabrikanın makine ve tezgâhları, Birinci Dünya Savaşı öncesinde Almanya'dan temin edildi. Ancak savaşın başlaması nedeniyle ekipmanlar uzun yıllar kullanılamadı. İlk olarak İstanbul'da monte edilen tesis, daha sonra Ankara'ya taşınmasına rağmen faaliyete geçirilemedi ve uzun süre depolarda ile hurdalık alanlarda bekletildi.
Cumhuriyet'in ilanının ardından Eyüp Durukan'ın öncülüğünde atıl durumdaki makineler yeniden değerlendirilerek Kırıkkale'ye getirildi. Eksik ve hasarlı parçalar onarıldı, yeniden üretilen ekipmanlarla tesis üretime hazır hale getirildi.
14 Nisan 1932'de temeli atılan Nal Fabrikası, yaklaşık bir yıl süren hazırlıkların ardından 29 Mart 1933 tarihinde ilk üretimini gerçekleştirdi. Fabrika, yalnızca Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ve gümrük muhafaza teşkilatının nal ihtiyacını karşılamakla kalmadı, aynı zamanda Kırıkkale'deki sanayileşme sürecinin de başlangıcını oluşturdu.
İlerleyen yıllarda büyüyen tesis, Çelik Fabrikası bünyesine dahil edilerek kentin ağır sanayi altyapısının temel taşlarından biri haline geldi. Böylece bugün Kırıkkale'nin sanayi kimliğinde önemli bir yere sahip olan Çelik Fabrikası'nın temelleri, Cumhuriyet'in ilk yıllarında kurulan Nal Fabrikası ile atılmış oldu.
Söz konusu bilgiler, Prof. Dr. Hamit Pehlivanlı'nın "Yüzüncü Yılında Kırıkkale" adlı eserinde yer alan tarihi belgeler ve araştırmalara dayanıyor.
